
หนังสือน่าสนใจดีนะ คือเราทุกวันนี้มักจะคุยกันว่า ความผิดพลาดเป็นเรื่องดีทำให้เราได้เรียนรู้ แต่หนังสือชี้เห็นว่า ไม่ใช่ทุกความผิดพลาดเป็นเรื่องดี บางครั้งการอ้างแต่ว่าผิดพลาดเพื่อเรียนรู้ก็อาจทำให้เราลองโน่นนี่ไปเรื่อย ๆ สุดท้ายก็อาจหลงทาง อีกทั้งบางความผิดพลาดก็ควรเป็นสิ่งที่ป้องกันได้ง่าย ๆ ไม่ควรเกิดแต่แรก แบบนี้ก็ไม่ใช่ความผิดพลาดที่ดี
ก็เป็นมุมมองที่ดีนะ ที่ว่าไม่ใช่ว่าทุกความผิดพลาดจะเป็นเรื่องดีเท่ากันทั้งหมด เล่มนี้เหมาะสำหรับองค์กรหรือคนที่ต้องการพัฒนาตัวเองครับ ผมว่าเปิดแนวคิดได้ดี
มาอ่านสรุปสิ่งที่ผมได้หนังสือเล่มนี้กันครับ
.
1)ทัศนคติต่อความล้มเหลว
หนังสือบอกว่าเป็นธรรมชาติของเราครับ ที่จะกลัวความล้มเหลว มันห้ามไม่ได้ โดยเฉพาะความล้มเหลวในที่สาธารณะ เช่น ในที่ทำงาน หรือเมื่อมีผู้อื่นเห็น เพราะมักจะทำให้เรารู้สึกอึดอัดและไม่อยากเผชิญหน้ากับมัน
หนังสือเล่มแนะนำว่าเราไม่ควรหลีกหนีจากความล้มเหลว แต่ควรเรียนรู้ที่จะยอมรับและใช้เป็นเครื่องมือในการพัฒนา
ไม่ใช่แค่ในระดับบุคคล แต่ยังรวมถึงในองค์กรด้วยที่ควรสร้าง ‘psychological safety’ หรือความปลอดภัยทางจิตใจ ซึ่งหมายถึงสภาพแวดล้อมที่ผู้คนสามารถพูดถึงความผิดพลาดได้โดยไม่ต้องกลัวการถูกตำหนิหรือการลงโทษ
2) ประเภทของความล้มเหลว
หนังสือไม่ได้มองความล้มเหลวทั้งหมดเป็นสิ่งเดียวกัน แต่ได้แบ่งเป็น 3 ประเภทด้วยกันคือ
- Basic Failures: ความผิดพลาดที่สามารถหลีกเลี่ยงได้ง่าย ๆ อาจเป็นสิ่งที่ทำประจำแต่ไม่ระวัง เช่น ขับรถชนเสาไฟฟ้า ปกติมักมีเพียง 1 ปัจจัย เช่น ขาดความสนใจ หรือมั่นใจเกินไป แก้ได้โดยการฝึกฝน ทำตาม procedure
- Complex Failures: ความผิดพลาดในสถานการณ์ที่ยังคงคุ้นเคยอยู่ แต่มีความซับซ้อนกว่าแบบแรก มักมีมากกว่า 1 ปัจจัย แต่ยังป้องกันได้ด้วยการวิเคราะห์ วางแผน ประเมินความเสี่ยง
- Intelligent Failures: ความล้มเหลวที่เกิดขึ้นในพื้นที่ใหม่ที่เราไม่เคยทำมาก่อน มีความไม่แน่นอนสูง เช่น การทดลองใหม่ ๆ หรือโปรเจ็กต์ที่มีความเสี่ยงสูง ความผิดพลาดแบบนี้คือ ‘Right kind of wrong’ สร้างการเรียนรู้ พัฒนาระยะยาว
3) ลักษณะที่ดีของ Intelligent Failures
- Must take place in new territory: พาเราไปสู่ Zone ที่เราไม่คุ้นเคย ทั้งความรู้ ประสบการณ์ หรือความสัมพันธ์
- In pursuit of a valued goal: เป็นการช่วยพาให้เราเข้าใกล้เป้าหมายใหญ่ของเรา
- With adequate preparation and risk mitigation: ต้องการการเตรียมตัว วิเคราะห์ ประเมินความเสี่ยง
ง่าย ๆ คือ หนังสือมองว่ามันก็เหมือนกับการทดลองวิทยาศาสตร์ ที่พาเราไปสู่การค้นพบใหม่ ๆ พาเราไปยัง Area ใหม่ ๆ เป็นที่เราตั้งใจลองทำอะไรบางอย่างเพื่อเดินไปข้างหน้า เพื่อการเรียนรู้ ไม่ใช่ความผิดพลาดที่เกิดจากความประมาททั่วไป
3) แนวทางการล้มเหลวอย่างมีประสิทธิภาพ
หนังสือเน้นย้ำมากว่าธรรมชาติของมนุษย์เรามันอดไม่ได้ที่จะปกป้องตัวเอง การเรียนรู้จากความผิดพลาดเป็นเรื่องยากที่จะทำใจ แต่เมื่อเรามองว่ามันเหมือนการทดลองทางวิทยาศาสตร์แล้ว วิธีการล้มเหลวอย่างมีประสิทธิภาพก็คือ mindset เหล่านี้
- Self Awareness: เปลี่ยนจากทัศนคติ “ฉันถูก” เป็น “ฉันรู้ได้อย่างไรว่าฉันถูก?” การยอมรับในความสุภาพและความอยากรู้อยากเห็นจะเปิดโอกาสให้เราเรียนรู้จากความผิดพลาด
- Situation Awareness: การเข้าใจบริบทที่ความล้มเหลวเกิดขึ้น ถามตัวเองว่าเรากำลังเผชิญกับสถานการณ์ที่คุ้นเคยหรือสถานการณ์ที่ใหม่ ไม่แน่นอน
- Systems Awareness: ต้องคิดในมุมกว้างและพิจารณาผลกระทบที่อาจเกิดจากการตัดสินใจ โดยเฉพาะผลระยะยาว
4) การเติบโตในฐานะมนุษย์ที่มีความล้มเหลว
หนังสือสรุปด้วยคำแนะนำให้เรายอมรับความล้มเหลวและเปลี่ยนมันเป็นโอกาสในการเติบโต ยากแหล่ะ แต่ก็ต้องฝึกฝนคือ
- ความมุ่งมั่น (Persistence) : บอกตัวเองว่าความสำเร็จมักต้องใช้ความพยายามอย่างยาวนาน
- การสะท้อน (Reflection): ต้องให้เวลากับตัวเองในการ Feedback ถึงความสำเร็จและความล้มเหลว
- การรับผิดชอบ (Accountability): เราต้องกล้าและฝึกฝนใจการยอมรับความผิดพลาด มุ่งเน้นการเรียนรู้แทนการตำหนิผู้อื่น โทษปัจจัยภายนอก
.
สรุป: ความล้มเหลวที่ดีคือ ความล้มเหลวหรือความผิดพลาดที่พาตัวเองไปสู่ดินแดนใหม่ ทั้งในแง่ความรู้ ประสบการณ์ หรือความสัมพันธ์ ความผิดพลาดทั่วไป เช่นความประมาท ไม่ใช่ความล้มเหลวที่ดีเพราะควรจะป้องกันได้ ไม่ใช่ว่าจะไม่ได้เรียนรู้นะ จริง ๆ เราเรียนรู้ได้หมด แต่แค่มันไม่ควรเกิดแต่แรก
ให้มองเหมือนการทดลองทางวิทยาศาสตร์ ที่แม้จะผิดพลาด แต่เราได้เรียนรู้ ความผิดพลาดแบบนี้คือสิ่งที่เราควรมองหาครับ
ก็เป็นมุมมองที่ดีครับ ช่วยกรอบความคิด เปิดไอเดียได้ดี แนะนำให้ลองหาอ่านกัน
แต่หนังสือจะยาว ๆ หน่อย อ่านแล้วแอบเหนื่อย 55
เพื่อน ๆมีประสบการณ์ Intelligent Failures กันบ้างไหมครับ อย่างผมเนี่ย ที่มาเปิดเพจนี้นี่ก็ เป็นการทดลองเหมือนกัน ตอนแรกทำไปเสียว ๆ ไป แต่ก็ลองไปเรื่อย ๆ ครับเรียนรู้ไปเรื่อย ๆ 😛
