เล่นเกมเพราะสนุก หรือเพราะกลัว streak ขาด?

เล่นเกมเพราะสนุก หรือเพราะกลัว streak ขาด?

เคยเป็นกันไหมครับ ที่แบบว่านอนจะหลับแล้ว แต่ก็ต้องหยิบมือถือขึ้นมา เล่นบางเกม บางแอป เพียงเพราะไม่อยากให้เส้น streak ขาด
คือถ้า streak มันขาดแล้วจะหงุดหงิด เสียดาย
ประมาณว่า บางทีเหมือนมีนกฮูกสีเขียวยืนจ้อง 555

.

กลไก streak นี้ใช้ได้ดีนะครับ เพราะทำให้คนยอมกลับมาทำซ้ำ

ผมเนี่ยเจอกับตัวบ่อยเลยในหลายเกม ที่แบบว่าต้องเข้ามาเล่นซ้ำ ๆ ทุกวัน เพื่อรักษา streak นี้ไว้ ตอนทำได้ก็ภูมิใจนะ แต่บางทีก็อดคิดไม่ได้ว่า นี่เราเป็นทาสเกมนี้ไปแล้วหรือเปล่า

ซึ่งถ้าหยุดคิดให้ดี เราอาจจะสงสัยว่าเรากำลังเล่นเกมเพราะมันสนุก
หรือถูกกดดันด้วยอะไรบางอย่างกันแน่

.

ล่าสุดมีข่าวน่าคิดครับ

วันที่ 11 พ.ย. 2026 ที่ผ่านมา คณะกรรมาธิการยุโรปเสนอร่างชื่อ Digital Fairness Act (ก็ยังเป็นแค่ข้อเสนอนะครับ ยังไม่ใช่กฎหมาย) และยังต้องให้รัฐสภายุโรปกับคณะมนตรีพิจารณาต่อ ถ้อยคำอาจเปลี่ยนได้

สาระสำคัญที่เกี่ยวกับเกมมิฟิเคชัน มีประมาณนี้ครับ

ร่างนี้ห้าม dark patterns ต่าง ๆ เช่น การหลอกว่าสินค้าใกล้หมด ทั้งที่ยังไม่หมด และให้ผู้ใช้ปิดฟีเจอร์ที่ออกแบบมาให้ใช้นานหรือถี่ขึ้นได้ เช่น วิดีโอที่เล่นต่อเอง และฟีเจอร์ที่ถ้าไม่เข้าตามเวลาจะเสียสิทธิ์

ซึ่งสื่ออย่าง WIRED ยกตัวอย่าง streak ของแอปอย่าง Duolingo กับ Strava ครับ
นอกจากนี้ ร่างยังห้ามเสนอกลไกสุ่มรางวัลที่ต้องจ่ายเงิน และกลไกจ่ายเพื่อชนะหรือจ่ายเพื่อไปต่อ ให้กับเด็กอายุต่ำกว่า 18 ปี รวมถึงยกเลิกสมาชิกกับสัญญาดิจิทัลให้ง่ายขึ้น และในแพ็กเกจเดียวกัน ยังมีข้อเสนอให้คณะกรรมาธิการปรับในเคสขนาดใหญ่ได้สูงสุด 6% ของรายได้ทั้งโลก

.

เรื่องนี้เป็นร่างของสหภาพยุโรปเค้าอ่ะนะ ยังไม่มีผลบังคับกับใครในไทยวันนี้ แต่เป็นสัญญาณที่ชัดเลยนะครับ เรื่องการใช้เกมมิฟิเคชันอย่างมีความรับผิดชอบ

.

เอาจริง streak ไม่ได้เลวร้ายครับ มันช่วยให้คนกลับมาทำซ้ำได้ดี แต่ปัญหาอยู่ตรงที่คนเล่นเลือกเองไม่ได้

ใช่ครับ Keyword คือคำว่า “เลือกได้”

.

มันมีเส้นบาง ๆ ระหว่างคำว่า “จูงใจ” กับ “ชักใย” หลายครั้งเราอาจคิดว่ากำลังสนุก แต่จริง ๆ แล้วคือกำลังโดนชักใยอยู่ครับ และผมเชื่อว่าแนวโน้มในอนาคตจะเป็นไปทางให้เราใช้เทคนิคเหล่านี้อย่างมีความรับผิดชอบมากขึ้น

.

ลองพรุ่งนี้กับตัวเอง ถ้าเจอว่าตัวเองติด streak อยู่ทำไงดี … วิธีที่ผมใช้กับตัวเอง แล้วพบว่าเวิร์คที่สุด คือปล่อยให้ขาดไปเลยครับ ขาดแล้วสบายใจ ไม่กลับมากังวลอีก
ถ้ารู้สึกว่า แหม ทำไมอยู่ดี ๆ อยากซื้อของจังเลย เช่น ไอเท็มในเกม หรือสิ่งของล่อตาล่อใจ บางครั้งมันอาจจะมี dark pattern จูงใจเราโดยไม่รู้ตัว ให้อยากซื้อ … ลองชะลอเวลาดูครับ สัก 24 ชม. ถ้าพรุ่งนี้ยังอยากได้อยู่ แปลว่าสิ่งของนี้เป็นของเราครับ ซื้อได้ จินตนาการว่าตัวเองกำลังเข้าถ้ำกระบอกครับ
ช่วยให้รู้สึกดีขึ้นนิดนึง เวลานั่งทรมาน อยากเล่น อยากเสียตังค์

.

ท่านใดมีประสบการณ์แนว ๆ นี้ ที่ติดเกมจนรู้สึกเป็นภาระ หรืออยู่ดี ๆ ก็อยากซื้อของ ทั้ง ๆ ที่ตอนแรกไม่ได้อยากได้ ก็มาเล่ากันได้นะ
แล้วพบกันนะครับ 🙂

.

#GrowthGame #Gamification #เกมมิฟิเคชัน #เกมมิฟิเคชั่น

แหล่งที่มา

หน้าสรุปของคณะกรรมาธิการยุโรป: https://commission.europa.eu/news-and-media/news/making-your-online-experience-fairer-2026-11-11_en

หน้าเอกสารและไฟล์ร่าง Digital Fairness Act: https://commission.europa.eu/law/law-topic/consumer-protection-law/digital-fairness-act_en

บทความ WIRED: https://www.wired.com/story/duolingo-strava-and-ticketmaster-are-all-caught-up-in-eus-new-digital-fairness-rules/

Leave a Reply