LinkedIn เป็น platform ชั้นนำอีกแห่งที่นำเกมมิฟิเคชันมาใช้ในการจูงใจผู้ใช้ให้มีส่วนร่วม
แต่ก็ใช่ว่า ทุกอย่างที่ LinkedIn ทำจะประสบความสำเร็จ
วันนี้ลองมาคุยกันถึงเคสที่ไม่เวิร์กของ LinkedIn กันบ้างครับ
.
🔵 Top Voice Badge
ในปี 2023 LinkedIn ได้เปิดตัวฟีเจอร์ใหม่ที่น่าสนใจตัวหนึ่งครับ คือ Collaborative Articles ที่เป็นบทความที่เปิดโอกาสให้ผู้ใช้ร่วมกันเข้ามาแบ่งปันความรู้ โดยมักให้ AI ช่วยตั้งคำถามเปิดให้ และให้ผู้ใช้แต่ละคนที่เป็นผู้เชี่ยวชาญด้านต่าง ๆ ช่วยกันแชร์ความคิดเห็น แบ่งปันความรู้
ซึ่งก็เป็นไอเดียที่ดีนะครับ ที่สร้างปฏิสัมพันธ์ให้เกิดขึ้นใน platform
แต่ทีนี้ พอใครมีส่วนร่วมมาก ๆ เข้ามาตอบเยอะ ๆ ระบบก็จะให้ badge ที่ชื่อว่า “Top Voice” กับผู้ใช้คนนั้น เพื่อเป็นสัญลักษณ์ว่าเป็นผู้รู้ผู้เชี่ยวชาญ โดยจะแสดงที่ข้างใต้ชื่อ profile
.
🔵 ได้รับการยอมรับเป็นอย่างดี
ใช่ครับ มันได้ผลอย่างมากในตอนแรก ผู้คนเข้ามาช่วยกันตอบบทความ
ส่วนหนึ่งที่คนเข้ามาช่วยกันตอบนั้น เพราะการได้ Top Voice Badge นั้นเป็นเหมือนการได้รับการยอมรับว่าเป็นมืออาชีพ เป็นผู้เชี่ยวชาญ ซึ่งจะช่วยสร้างโอกาสใหม่ ๆ ในการทำงานให้กับผู้ใช้คนนั้น
นับว่าเป็นการออกแบบกลไกเกมที่ฉลาดมากเลยนะครับ สร้างการมีส่วนร่วมได้โดยไม่ต้องบังคับ
แต่แล้วปัญหาก็เกิดขึ้น เพราะเมื่อมีกติกา มันก็ต้องมีคนพยายามใช้ประโยชน์จากช่องว่าง
.
🔵 LinkedIn ก็ประกาศยกเลิก Top Voice Badge
อยู่ ๆ LinkedIn ก็ประกาศว่า “ตั้งแต่วันที่ 8 ตุลาคม 2024 เป็นต้นไป เราจะเลิกให้ตรา Top Voice สีทอง และตราที่มีอยู่จะหมดอายุภายใน 60 วัน”
ตอนนั้นหลายคนก็อึ้ง บางคนงง แต่บางคนถอนหายใจด้วยความโล่งใจ
เรื่องเป็นแบบนี้ครับ คือ มีเสียงสะท้อนจากผู้ใช้งานจำนวนมากว่า
- คนที่ได้รับตราไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญจริง ๆ
- หลายคนใช้ AI เขียนคำตอบแทนตนเอง
- ระบบให้รางวัลโดยอัตโนมัติ ไม่ได้ผ่านการคัดกรองจากทีมงาน
- มีให้ badge มากเกินไป จนกลายเป็น “ใครก็ได้” ที่มี badge นี้
สรุปสั้น ๆ คือ “ตราเริ่มไร้ความหมาย”
โดย LinkedIn เองยอมรับว่า มันยากที่จะรักษามาตรฐานคุณภาพในระบบที่ไม่มีมนุษย์คัดกรอง — และนั่นนำไปสู่การตัดสินใจยกเลิก badge นี้ทิ้งไป เพื่อรักษาความน่าเชื่อถือของแบรนด์ตัวเอง
.
เคสนี้เป็นกรณีศึกษาที่น่าสนใจนะครับ สำหรับท่านที่ออกแบบเกมมิฟิเคชัน หรือออกแบบระบบแรงจูงใจต่าง ๆ ว่า ของรางวัลที่แจกง่ายเกินไป ไม่มีการกลั่นกรองที่มีคุณภาพ จะหมดคุณค่าในที่สุด
อีกอย่างคือ บางครั้ง ผู้ใช้บางส่วนก็สนใจแต่รางวัลที่เป็นแรงจูงใจภายนอก (extrinsic) จนเลือกที่จะใช้ทางลัดบางอย่างเพื่อได้รับรางวัลนั้น จนทำให้เสียเจตนาดั้งเดิมของเราไป
เวลาออกแบบเกมมิฟิเคชัน หรือระบบต่าง ๆ เราก็ต้องหมั่นตรวจสอบ ฟังฟีดแบคของผู้ใช้ ถ้าสิ่งที่คุณสร้างมาไม่ตอบโจทย์ “ความหมาย” จริง ๆ ทั้งของเราและของผู้ใช้ — บางทีเราก็ต้องกล้ายอมปล่อยมันไป
.
ผมว่า badge หรือรางวัลต่าง ๆ ไม่ใช่ปัญหานะ แต่การให้โดยไม่รู้ว่าใครควรได้ นี่ต่างหากคือปัญหา